Page History
Malzeme Yönetimi/İşlemler menüsü ile ulaşılan işlemin amacı malzeme giriş ve çıkış hareketlerine fiyat endeksi atamaktır. Fiyat endeksi atama işlemi maliyet üzerinden fiyatlandırma (cost) yada maliyetlendirme servisi üzerinden yapılmaktadır. Filtre penceresinde yer alan " Maliyet ve Fiyat Endeks Ataması " seçenekleri ile işlem gerçekleştirilmektedir.
Maliyet ve Fiyat Endeks Ataması : Hepsi ( Maliyet + Endeks)
Sadece maliyet
Sadece endeks
Hepsi ( Maliyet + Endeks) : Enflasyon muhasebesi kapsamında hem maliyet hesaplaması yapılır hem de belirlenen endeks atama yöntemine göre hareketlerin endeksleri atanır.
Sadece maliyet : Bu seçenekle sadece maliyet hesaplaması yapılır.
Sadece endeks : Bu seçenekle sadece endeks ataması yapılır . (Dönem kapama işlemi kullanılıyorsa , dönem kapama yapılmadan önce bu seçenek ile endeks ataması gerçekleştirilir)
Ticari sistem yönetimi / Tanımlar / Malzeme yönetimi parametrelerinde yer alan " Fiyat Endeksi Atama Türü " seçeneğine bağlı olarak hareketlere endeks ataması yapılmaktadır.
Fiyat Endeksi Atama Türü:
- Basit Ortalama Yöntemine Göre
- Malzeme Devir Hızına Göre
- Hareket Tarihine Göre
...
Basit Ortalama Yöntemine Göre:
- Gelir tablosu kalemleri ile stokların düzeltmede esas alınacak tarihlere bağlı kalınmaksızın dönem ortalama düzeltme katsayısı ile çarpılması sonucu enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasını ifade eder.
- Dönem ortalama düzeltme katsayısı mali tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin,bu endeks ile bir önceki geçici vergi dönemi sonundaki fiyat endeksi toplamının ikiye bölünmesi sonucu bulunan endekse oranıdır.
Bu formülle atanacak endeksin bulunması :
31.12.2023 tarihi için endeks atama ve düzeltme işleminin yapılacağı farzedilirse;
Aralık 2023 Yİ-ÜFE: 3100
Eylül 2023 Yİ-ÜFE: 2800
Endeks = (3100 +2800) /2
= 2850
Düzeltme Katsayısı= 3100 / ((3100 +2800) /2 )
= 1,0877
Malzeme Devir Hızına Göre:
- Stok devir hızına bağlı olarak ortalama stokta kalma süresi bulunur. ( Malzeme yönetimi -işlemler başlığından Malzeme ortalama stokta kalma süresi batch işlemi çalıştırılmalıdır.
- Düzeltmeye esas ay bulunur.(Örneğin: 70 gün ise Ekim Yİ ÜFE )
!! Toplulaştırılmış yöntemlerden “Stok Devir Hızı Yöntemi”ni seçen mükelleflerin bu yöntemi sağlıklı olarak uygulayabilmeleri için stok devir hızlarının yüksek olması ve stok devir hızlarını doğru olarak tespit etmeleri gerekmektedir. Buna rağmen düzeltme sonrasında bulunan rakamın iktisadi ve teknik icaplara uygun olmayacak şekilde orantısız çıkması durumunda, (toplulaştırılmış yöntem kullanılmak isteniyor ise) basit ortalama yönteminin tercih edilmesi uygun olacaktır. ( Bknz. 9 No’lu VUK sirküleri)
Bu durumda 31.12.2023 tarihi için düzeltme katsayısı hesaplanacak olursa;
Aralık : 3100
Ekim : 2900
Düzeltme Katsayısı = 3100 / 2900
= 1,0689
Hareket Tarihine Göre:
Giriş hareketleri için atanacak endeks aylık ortalama endeks parametresi seçilmiş ise ilgili giriş tarihindeki endeks ile giriş tarihinden bir önceki ayın endeksinin ortalamasıdır. Ay sonu endeks parametresi seçilmiş olduğunda da ilgili aydaki endeksin kendisidir.Çıkış hareketleri için endeks atanması işlemi ise maliyet üzerinden fiyatlandırma (cost) mantığı içinde firma maliyet yöntemine uygun olarak gerçekleştirilir.
...
Endeks = ((10*1000 + 3*1500)/13)/((10*1,000,0001000/1500 + 3*1,500,0001500/1800)/13)= (14,500,000/ 9,166.66667) = 1581 = 1581
01.04.2002 2023 tarihli hareket için;
Endeks = ((10*1,000,000 1000+ 3*1,500,000 1500 + 800,000*5)/18)/((10*1,000,0001000/1500 + 3*1,500,0001500/1800 + 5*800,000/2,0002000)/18)= (18,500,000/ 11,166.66667) = 1656
Maliyet yöntemi Eldekilerin Ortalaması iken çıkış hareketlerine endeks hesaplaması işlemi şöyle yapılır:
01.03.2002 2023 tarihli hareket için;
Endeks = (10*1,000,000 1000 + 3*1,500,0001500)/13)/((10*1,000,0001000/1500 + 3*1,500,0001500/1800)/13)= (14,500,000/ 9,166.66667) = 1581
01.04.2002 tarihli hareket için;
Bunun için öncelikle 01.03.2002 2023 itibariyle elimde kalan malzeme miktarının, maliyetinin ve endeksinin bilinmesi gereklidir. Endeksinin ne olduğu bir önceki adımda hesaplanmıştır. Maliyeti ise (10*1,000,000 1000+ 3*1,500,0001500)/13 formülü ile bulunur. Bu işlemin sonucu "11115,115,384" bulunur.
Endeks = ((10*11115,115,384+ 800,000*5)/15)/((10*11115,115,384/1581 + 5*800,000/2,0002000)/15)
= (15,153,840/ 9,054,.92) = 1673
Yukarıda belirtildiği üzere, fiyat indeksi endeksi atama işlemi maliyet üzerinden fiyatlandırma ve maliyetlendirme servisi işlemleri içinde yapılıp bu işlemlerde de "Fiyat Endeksi Atansın: Evet/Hayır" filtresinin değerine göre yapılacaktır.
...
Üretimden giriş maliyeti, sarf ve fire maliyetleri toplamı olduğuna göre TL cinsinden maliyet toplamı, endekse bölünerek bulunmuş maliyet toplamına bölünürse üretimden giriş maliyeti hesaplanacaktır:
Endeks = (1000 + 800)/(1000/1581 + 800/1585)
= (1800/ 1137.23) = 1582
Üretim Emri
Üretim Emri No ile birbirine bağlı malzeme yönetimi fişlerinden üretimden giriş fişine endeks ataması işlemi üretim emri üzerinden gerçekleşen maliyet hesaplanırken gerçekleştirilecektir. Gerçekleşen bir üretimden giriş hareketinin in endeksi hesaplanırken, gerçekleşen malzeme hareketleri, gerçekleşen genel gider hareketleri, gerçekleşen iş istasyonu ve işçilik kaynak kullanım hareketlerinden yararlanılır.
...
Fiş Türü | Tarih | Miktar | B. Maliyet | Endeks |
---|---|---|---|---|
Fire | 01.03.2023 | 3 | 1,000,0001000 | 1580 |
Sarf | 01.04.2023 | 8 | 800,000 | 1585 |
(Endekslerin Cost ile önceden hesaplandığını varsayıyoruz)
...
Genel Gider Kodu | Başlangıç Tarihi | Bitiş Tarihi | Toplam Maliyet | Endeks |
---|---|---|---|---|
Elektrik | 15.02.20022023 | 15.03.20021,000,0002023 | 1000 | 1350* |
Bakım | 01.03.20022023 | 30.03.20022,000,0002023 | 2000 | 1450** |
Endeks aylık ortalama endeks olduğu durumda.Ay sonu endeksi olduğunda direk ilgili ayın endeksi alınarak formül uygulanacaktır.
*(Başlangıç tarihindeki endeks+bir önceki ay endeksi)/2 = (1400+1300)/2=1350
**(Başlangıç tarihindeki endeks+bir önceki ay endeksi)/2 = (1500+1400)/2=1450
...
İşçi/İş İstasyonu Kodu | Başlangıç Tarihi | Bitiş Tarihi | Toplam Maliyet | Endeks |
---|---|---|---|---|
İST.001 | 31.03.20022023 | 31.03.20022023 | 1000 | 1450* |
İST.001 | 01.04.20022023 | 01.04.20022023 | 1500 | 1550** |
İşçi.001 | 31.03.20022023 | 31.03.20022023 | 2000 | 1450*** |
İşçi.001 | 01.04.20022023 | 01.04.20022023 | 2000 | 1550**** |
!! Endeks aylık ortalama endeks olduğu durumda.Ay sonu endeksi olduğunda direk ilgili ayın endeksi alınarak formül uygulanacaktır.
...
Endeks = (1000+ 800 +1000 + 2000 + 1000 + 1500 + 2000 + 2000) /
1000/1580 + 800/1585 + 1000/1350 + 2000/1450 + 1000/1450 + 1500/1550 + 2000/1450 + 2000/1550)
=10.300/7584,721=1358
Maliyet Raporları
Malzeme hareketlerine endeks atandıktan sonra, bu endekse göre düzeltilmiş maliyetlerini listeleyebilmek amacıyla Ayrıntılı Maliyet Analizi, Özet Maliyet Analizi ve Envanter Raporuna bazı alanların düzeltilmiş bilgileri alan listesine eklenmiştir. Bu alanlar standart tasarımda yer almayıp kullanıcı tarafından tasarıma eklenmeleri gerekmektedir.
...