Page History
...
- A) Dönem başı parasal pozisyon = 0
- B) Dönem içinde artış yaratan işlemler (Sermaye) = 1.350
- C) Dönem içinde azalış yaratan işlemler (Stoklar) = <1.800>
- D) Dönem sonu olması gereken parasal pozisyon (A+B+C) = <450>
- E) Dönem sonu parasal pozisyon = <300>
- F) Net Parasal Pozisyon Kar/Zararı (D-E) = <150>
...
Sadece VUK uygulamasına göre enflasyon düzeltmesi uygulanabilmesi için Muhasebe Parametre Kayıtları ekranındaki Dövizli Muhasebe sekmesinde Enf. Muh. parametresinin seçilmiş olması gerekmektedir.
Toplulaştırılmış Yöntem;
Bu seçenekte stok hesapları için toplulaştırılmış yöntem uygulanıp uygulanmayacağı belirlenmelidir.
Enf.Muh: VUK uygulamasına göre toplulaştırılmış yöntem çalıştırılacağı anlamına gelir.
Hiçbiri: Toplulaştırılmış yöntem uygulanmayacağı, enflasyona göre düzeltilmiş değerlerin stok ve maliyet hesaplarına ön muhasebeden (stok ve maliyet muhasebesi modüllerinden) geleceği düşünülecektir.
Enflasyon Düzeltme Hesabı Borç / Alacak; parasal olmayan kıymetlerin düzeltilmesi sonucu oluşan farkların kaydedildiği hesaplardır. Enflasyon fark hesapları ile karşılıklı çalışır. Programdaki işlemler sırasında, yapılan her türlü düzeltme işleminde karşılık olarak çalışacak hesap kodudur. Tüm düzeltme işlemleri, bu hesap kodlarına detaylı olarak yazılacaktır. Parasal olmayan aktif kalemlerinin enflasyona göre düzeltilmesi sonucu ortaya çıkan artışlar Enf. Düz. Hesap Alacak için tanımlanan hesaba, parasal olmayan pasif kalemlerindeki artışlar ise Enf. Düz. Hesap Borç için tanımlanan hesaba yazılır. Gelir tablosu kalemlerinin düzeltilmesinden ortaya çıkan farklar da bu hesaba kaydedilir. Bu hesap, alacak ve borç kalanı vermesi durumuna göre, "648- Enflasyon Düzeltmesi Karları" veya "658- Enflasyon Düzeltmesi Zararları" hesabına devredilerek kapatılır. Tüm değerleme işlemlerinde bu hesaplara detaylı kayıt yapılması, kontrollerde, parasal kar/zarar değerinin nereden kaynaklandığının izlenmesi açısından yardımcı olacaktır.
Parasal Kar/Zarar Hesabı; dönem sonlarında, enflasyon düzeltme hesaplarında oluşan net kar/zararın gelir tablosuna taşınacak hesap kodlarıdır. Bu hesapların değerleri, dönem sonlarında Muhasebe / İşlemler / Enflasyon Düzeltmeleri – Parasal Kar/Zarar Virmanı işlemiyle oluşturulabilir.
...
İşlendikten sonra örnek hesap kodumuzun bakiyeleri şu şekilde olacaktır;
Stok Enflasyon Düzeltmesi
İlerleyen bölümlerinde anlatılacak olan ve farklı yöntemlerle düzeltilen muhasebe hesapları dışında kalan tüm muhasebe hesapları için bir döneme ait (aylık) enflasyon düzeltmelerini yapan işlemdir.
...
İşlem, mevcut TL çalışmış hareketlerin düzeltilmiş tutarlarını oluşturur. İşlemde, tarih aralığı belirlenir.
Stok Enflasyon Düzeltmesi
Stok kayıtlarında düzeltilmiş tutarların oluşmasından sonra, döneme ait enflasyon düzeltmelerinin yapıldığı işlemdir.
...
2. ayda oluşan düzeltme kaydı, Netsis stok hareketlerine, tipi 'E' (Miktarsız Maliyet) olan ve TL fiyat ve tutarı bulunmayan sadece düzeltilmiş tutar sahasında düzeltme değeri bulunan kayıtlar olarak atılacaktır. Düzeltme hareketleri, muhasebe modülü ile mutabakat sağlaması açısından girişler, çıkışlar, iade girişler ve iade çıkışlar için ayrı ayrı oluşturulur.
Vadeli alış ve satışlar: Vadeli alış ve satışların, muhasebe modülü bölümünde anlatıldığı gibi enflasyon paylarından arındırılması gerekmektedir. Vade ile ilgili işlemler yapılmak isteniyorsa, aylık ya da yıllık faiz oranı verilmelidir.
Stok Enflasyon Düzeltmesi İptali
Stok Enflasyon Düzeltme İşlemi ile atılan kayıtların silinmesi gerektiği durumda Stok Enflasyon Düzeltme İptali işleminin çalıştırılması gereklidir. Bu işlem çalıştırıldığında sistem FISNO alanı boş olan kayıtları silecektir.
Yıl Kodu: İşlemin çalıştırılacağı yıl kodudur.
Ay Kodu: İşlemin çalıştırılacağı ay kodudur.
Şubeler dahil: Aynı yıl ve aynı ay için diğer şubelerde de düzeltme iptali yapılması istendiğinde kullanılmalıdır.
Not: Kullanıcılar manuel girilen kayıtların bu işlem ile silinmesini istemiyorsa FISNO alanını doldurmalıdır. FISNO alanı dolu olan kayıtlar silinmeyecektir.
Maliyet Oluşturma
Stok işlemlerinde son adım maliyet oluşturma işlemidir. İşlemin düzeltmeleri dikkate alması için, enflasyona çevrim ve enflasyon düzeltmesi işlemlerinin öncelikle yapılması gerektiğini söylemiştik. Bu işlemlerin yapıldığını ve örneğimizdeki hareketleri düşünürsek, maliyet oluşturma işlemi, TL ve düzeltilmiş maliyetleri aşağıdaki şekilde oluşturacaktır.
...
Stok ve Maliyet Muhasebesi modüllerini kullananlar, enflasyon muhasebesi başlangıcında, dışarıda yapılan çalışmalar sonucu tespit edilen enflasyon değerlerini programa girmek durumundadırlar. Stoklar için girişler, Stok modülü / Stok Hareket Kayıtları bölümünden yapılır. Enflasyonlu değerler "E" (Miktarsız Maliyet) tipli hareket kaydı ile operasyon döviz tipi = düzeltme tipi ve operasyon döviz tutarı = düzeltilmiş tutar olan TL tutarı ve miktarı bulunmayan hareketler olarak kaydedilmelidir.
Maliyet Muhasebesi modülünde ise, Maliyet Bilgi Girişi bölümünden Düzeltilmiş Maliyetler sayfasında tüm maliyetler için açılış enflasyonlu değerler girilebilir.Maliyet Muhasebesi modülünde ise Maliyet Bilgi Girişi ekranında düzeltilmiş tutarlar girilmelidir.
Bu aşamada açılış kayıtları için yapılması gerekenler aşağıdaki gibi olmalıdır.
Örnek kondisyon:
- Hammadde (HM10): Bu stok için birim fiyatı 10 TL’den 20 Adet (Toplam tutar 200 TL) olarak devir kaydı bulunmaktadır. 2023 sene sonu itibariyle 100 TL’lik bir enflasyon düzeltmesinin manuel hesaplandığı varsayılmıştır. Muhasebe modülünde 2024 açılış yevmiye fişi için HM10 stoğuna ait muhasebe hesabına düzeltilmiş tutar olan 300 TL (200+100) girilmesi gerekmektedir.
- Mamul (M10): Bu stok için birim fiyatı 10 TL’den 5 Adet (Toplam 50 TL) olarak bir devir kaydı bulunmaktadır. 2023 sene sonu itibariyle 50 TL’lik bir enflasyon düzeltmesinin manuel hesaplandığı varsayılmıştır. Muhasebe modülünde 2024 açılış yevmiye fişi için M10 stoğuna ait muhasebe hesabına düzeltilmiş tutar olan 100 TL (50+50) girilmesi gerekmektedir.
1)Stok Hareket Kayıtlarını düzeltmek amacıyla aşağıdaki iki yöntemden biri seçilebilir:
- Yöntem-1: HM10 için enflasyon düzeltmesi olarak hesaplanan 100 TL tutarındaki fark için 01.01.2024 tarihine “E” tipli miktarsız kayıt girilebilir. Bu kaydın TL Fiyat sahası 100 TL olmalı, Firma Döviz Fiyatı ve Döviz Fiyatı değerleri 0 TL olmalıdır. Ayrıca kaydın Açıklama (STHAR_ACIKLAMA) sahasında “DEV” ile başlayan bir değer olmalıdır ve kaydın Fiş No alanı dolu olmalıdır.
- Yöntem-2: HM10 için geçmiş seneden gelen A tipli devir kaydının fiyat bilgisi 15 TL olarak güncellenebilir. Böylece 100 TL’lik enflasyon düzeltmesi birim fiyat üzerine yansıtılmış olur. (Devir bakiye: 20, Devir Tutar + Enflasyon Düzeltmesi = 200+100=300, Düzeltilmiş Fiyat = 300/20 = 15)
Not: Mamuller ve yarı mamuller için de benzer düzeltme kayıtları girilmelidir.
2) Maliyet muhasebesinin kullanıldığı durumda Mamuller ve Yarı Mamuller için “Maliyet Bilgi Girişi” ekranındaki devir kaydı düzeltilmiş fiyat ile oluşturulmalıdır. “Muhasebe Parametreleri” ekranında “Toplulaştırılmış Yöntem” parametresi “Hiçbiri” olarak seçilmiş ise (detaylı takip yapılıyorsa) “Döv. Maliyet Girişi” sekmesindeki “Döv.Ort.Maliyet” sahasına da düzeltilmiş birim fiyatın aynısı yazılmalıdır.
Aşağıdaki örnekte M10 mamulü için düzeltilmiş birim maliyet olan 20 TL için devir kaydı oluşturulmuştur. Bu mamul için devir kayıtları ile gelen birim maliyet 10 TL olmasına rağmen, enflasyon düzeltmesi yapılmış birim maliyet (20 TL) manuel olarak hesaplanarak ilgili ekran üzerinden girilmelidir.